Innowacyjność a korupcja

Jednym z podstawowych czynników ograniczających innowacyjność jest wysoki poziom korupcji. Ograniczeniu korupcji w zamówieniach publicznych sprzyja pełna i skuteczna realizacja postulatów proporcjonalności i przejrzystości.

Pierwsza intuicja związana z rozwojem innowacyjności w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw (MSP) nakazuje poszukiwanie jej źródeł w dofinansowaniu ze źródeł zewnętrznych takich jak fundusze inwestycyjne, anioły biznesu albo środki publiczne. Jednak zdecydowanie najistotniejszym stymulantem dla rozwoju innowacyjnoiści jest wysoki poziom konkurencji na danym rynku.

Konkurencję, a co za tym idzie rozwój i innowacyjność, znacząco ogranicza korupcja. Wiąże się ona z wypaczeniem reguł gry rynkowej. A co najważniejsze – jest bronią obosieczną.

Źródło: opracowanie własne.

Szkodliwość korupcji polega na eliminowaniu produktów, które są najlepsze. Prowadzi to do wykluczenia z rynku produktów, które mają duży wpływ na rozwój tego rynku.

Korupcja dla wręczającego łapówki jest jeszcze bardziej niebezpieczna. Wiąże się nie tylko z koniecznością „podzielenia” się zyskiem z osobą przyjmującą łapówkę. Hamuje rozwój firmy i powoduje, że – jeżeli dany podmiot nie musi inwestować części zysku w badania i rozwój – po pewnym czasie przestaje się rozwijać i zostaje w tyle. Jego produkty nie mogą skutecznie konkurować z innymi produktami dostępnymi na rynku. To zaś prowadzi do konieczności dawania kolejnych, wyższych łapówek i staczania się po równi pochyłej.

Nade wszystko korupcja jest przestępstwem. Powszechna staje się odpowiedzialność za zachowania korupcyjne nie tylko osób fizycznych, które brały udział w przestępstwie, ale również przedsiębiorców, którzy czerpali korzyści z korupcji. Oprócz nałożenia na nieuczciwego przedsiębiorcę kary finansowej, może prowadzić również do nałożenia zakazu prowadzenia określonej działalności lub – co wydaje się być szczególnie dotkliwe w przypadku dużych międzynarodowych koncernów – wykluczenia z rynku zamówień publicznych.

Pod względem zwalczania i karania korupcji najbardziej restrykcyjne są przepisy USA. Istnieją także liczne regulacje w tym zakresie zarówno na poziomie UE jak i krajów członkowskich. W Polsce podstawowym aktem odnoszącym się do odpowiedzialności przedsiębiorców jest ustawa z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (Dz.U. 2002 nr 197 poz. 1661 z późn. zm.).

Wspieranie innowacyjności powinno polegać nie tylko na stosowaniu kryterium innowacyjności w zamówieniach publicznych, ale stymulowaniu konkurencji na rynku zamówień publicznych i skuteczne realizacji zasad przejrzystości i proporcjonalności.