Jakość w robotach budowlanych

Kryterium jakościowe z powodzeniem może być używane także w zamówieniach na roboty budowlane. Trzeba jednak pamiętać, że dokładny opis przedmiotu zamówienia, co jest właściwe dla robót budowlanych, w znaczący sposób ogranicza możliwości stosowania kryteriów jakościowych.

W przypadku zamówień na roboty budowlane zamawiający najczęściej opisuje przedmiot zamówienia odwołując się do dokumentacji projektowej (projektu wykonawczego), przedmiaru robót albo programu funkcjonalno-użytkowego. Dokumenty te są szczegółowe i w dokładny sposób opisują zarówno poszczególne elementy zamówienia, jak i technologie użyte do realizacji zamówienia. Dodatkowo roboty budowlane są obwarowane licznymi przepisami o charakterze technicznym, które precyzują wymagania co do użytych materiałów i technologii.

Możliwe jest jednak, że zamawiający odwołując się do określonych elementów zamówienia będzie wskazywał rozwiązania fakultatywne czy też możliwość zastosowania innej technologii. W szczególności mogą to być rozwiązania równoważne albo odwołujące się do bardziej restrykcyjnych norm. Innymi słowy, zamawiający może pozostawić wykonawcom dowolność obwarowaną pewnymi warunkami.

W tej właśnie ograniczonej dowolności należy upatrywać możliwości stosowania kryteriów pozacenowych, w szczególności jakościowych, społecznych, związanych z dostępnością czy środowiskowych.

W przypadku robót budowlanych zamawiający może odwoływać się do kryteriów jakościowych odnoszących się do materiałów budowlanych używanych przez wykonawcę do realizacji zamówienia ale również kompletnych technologii. Może tym samym, oczywiście czyniąc zadość zasadom, o których pisaliśmy we wcześniejszych artykułach, wskazywać na swoje preferencje co do sposobu wykonania zamówienia.

Przykładem zastosowania kryteriów jakościowych przy zamówieniach na roboty budowlane będzie wskazanie na użycie określonych materiałów budowlanych przy realizacji zamówienia. Będą to na przykład materiały budowlane wykonywane przy użyciu zaawansowanych technik, które zapewniają tym materiałom większą trwałość. Możliwe jest także odniesienie się do konkretnych materiałów, które są mniej toksyczne albo które umożliwiają sprawniejsze (szybsze) i trwalsze budowanie.

Na przykład możliwe jest wskazanie, że zamawiający będzie dodatkowo punktował użycie materiałów budowlanych, które pochodzą z recyclingu, które są objęte dłuższą (np. dożywotnią) gwarancją producenta, które są wykonywane w oparciu o bardziej restrykcyjne normy czy np. według bardziej ekologicznej technologii (np. energooszczędnej, wykorzystującej materiały pochodzące z recyclingu, niezawierające metali ciężkich etc.), są przyjazne użytkownikowi i robotnikom (np. nie uwalniają toksycznych oparów w trakcie prac, mają krótszy okres schnięcia, są trwalsze) a także takich, które np. umożliwiają szybką wymianę (np. płytki w ogólnodostępnym, standardowym rozmiarze).

Możliwe jest również promowanie, w ramach kryteriów pozacenowych (jakościowych) zastosowania określonej technologii, która jest prostsza, bardziej „odporna” na wady przy jej stosowaniu, szybsza w realizacji i bardziej efektowna.

Zawsze jednak, przy określaniu, jakie kryteria pozacenowe można zastosować w odniesieniu do robót budowlanych, niezbędna jest współpraca pomiędzy działem zamówień publicznych, działem technicznym (merytorycznym) a w przypadku bardziej skomplikowanych zadań także z projektantem. Odniesienie do kryteriów jakościowych w przypadku robót budowlanych warto uwzględnić już na etapie zlecania przygotowania dokumentacji projektowej czy projektowo-kosztorysowej.